Parkinson(isme)
In Nederland leven 67.000 mensen met de ziekte van Parkinson en een atypisch parkinsonisme. Over de hele wereld zijn dat er maar liefst 11.800.000.
Parkinson is een enorm ingewikkelde ziekte die ontstaat in de hersenen, maar de manier waarop de ziekte zich uit is voor geen mens hetzelfde. Het treft mannen en vrouwen, jong en oud. Ieder van hen heeft zijn of haar eigen parkinson(isme). Van trillende handen en depressies tot vastgenageld staan aan de vloer en geen initiatief meer tonen. De behandeling en begeleiding bij parkinson(isme) vragen om een hele specialistische en deskundige aanpak. Daarbij moet telkens opnieuw gekeken worden naar de behoeften en de wensen van degene met parkinson(isme) en hun naasten. Een team van zorgverleners is daarom – elk vanuit hun eigen specialisme – betrokken bij de zorg.
Begin van de Ziekte van Parkinson
De kernsymptomen trillen (tremor), trage bewegingen (bradykinesie), stijfheid (rigiditeit) en instabiele houding worden soms voorafgegaan door klachten van de reuk (verminderde reuk), obstipatie, depressie en slaapstoornissen. Deze klachten zijn echter zo aspecifiek dat de diagnose parkinson(isme) in dit stadium zelden wordt gesteld.
De ziekte van Parkinson is een ingewikkelde ziekte. De onderstaande animatie legt in begrijpelijke taal uit, wat parkinson is.
De eerste klachten bij de ziekte van Parkinson zijn bij geen enkel persoon hetzelfde. Dat maakt vroege signalering van de ziekte soms moeilijk.
Naast de, bij veel mensen bekende, fysieke symptomen treft parkinson ook het brein, denken (cognitie) en dagelijks functioneren. Denk daarbij aan:
- Trager denken
- Verminderde reuk
- Slaapstoornissen
- Obstipatie
- Stemmingsproblemen en depressie
- Verandering van seksuele behoeften
Welke symptomen iemand krijgt, verschilt per persoon. Dat geldt ook voor de ernst van de klachten en het verloop van de parkinson. Bij mensen met aandoeningen die lijken op de ziekte van Parkinson, de zogeheten atypische parkinsonismen zijn die verschillen nog groter.
Parkinsonisme
De ziekte van Parkinson en de atypische parkinsonismen kunnen in een aantal opzichten veel op elkaar lijken. Denk bijvoorbeeld aan het optreden van stijfheid, traagheid, of trillen. Parkinson en de atypische parkinsonismen zijn echter in aanleg hele andere ziektebeelden, met een andere oorzaak, een andere klinische presentatie en andere afwijkingen in de hersenen. Vergeleken met atypisch parkinsonisme verloopt de progressie van de ziekte van Parkinson over het algemeen trager, reageren de symptomen van parkinson in het algemeen beter (en ook langduriger) op de medicatie, en treden veel complicaties (zoals valincidenten) pas later in de ziekte op.
Fysiotherapie bij Parkinson(isme)
Fysiotherapie kan klachten verminderen en helpen om vaardigheden, zoals balans, lopen, opstaan uit een stoel te verbeteren of zo lang mogelijk te behouden. Het is belangrijk om in beweging te blijven om zodoende nog goed zelfstandig te functioneren bij de dagelijkse handelingen.
Tijdens de intake brengen we de situatie en doelen in kaart. Dan wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld, gericht op oefenen en advies. Er worden strategieën aangeleerd om de dagelijkse handelingen zo goed mogelijk uit te kunnen voeren.
Voor fysiotherapie bij Parkinson is een verwijzing van de huisarts of specialist nodig om voor vergoeding in aanmerking te komen. De eerste 20 behandelingen vallen onder de aanvullende verzekering. Vanaf de 21e behandeling worden de kosten vergoed vanuit de basisverzekering. Heb je geen aanvullende verzekering of is deze niet toereikend? Dan betaal je de eerste 20 behandelingen (deels) zelf.
